Q.121
यत्,-अच्,-अप्,- घञ्- प्रत्ययान्तशब्दक्रमं चिनुत -
a. देयम्
b. यवः
c. पवः
d. भोगः
निम्नलिखितक्रमशः समुचितं विकल्पं चिनुत-
- (A)
a, c, d, b
- (B)
a, d, b, c
- (C)
a, c, b, d
- (D)
a, d, c, b
150 सवाल · पेज 7/8
Q.121
यत्,-अच्,-अप्,- घञ्- प्रत्ययान्तशब्दक्रमं चिनुत -
a. देयम्
b. यवः
c. पवः
d. भोगः
निम्नलिखितक्रमशः समुचितं विकल्पं चिनुत-
a, c, d, b
a, d, b, c
a, c, b, d
a, d, c, b
Q.122
प्रथमां तालिकां द्वितीयाया तालिकया सह मेलयत-
| तालिका - I | तालिका - II |
| :— | :— |
| a. जगत् / द् | I. चतुर्थ्येकवचनम् |
| b. जगतः | II. पञ्चमीबहुवचनम् |
| c. जगते | III. द्वितीयाैकवचनम् |
| d. जगद्भ्यः | IV. पञ्चम्येकवचनम् |
निम्नलिखितविकल्पेषु यथोचितं विकल्पं चिनुत-
a-III, b-IV, c-I, d-II
a-III, b-IV, c-II, d-I
a-III, b-II, c-IV, d-I
a-III, b-I, c-II, d-IV
Q.123
संस्कृतभाषाशिक्षणस्य पारम्परिकविधिषु नास्ति-
सूत्रविधिः
वादविवादविधिः
पाठ्यपुस्तकविधिः
भाषणविधिः
Q.124
माध्यमिकस्तरे संस्कृतभाषाशिक्षणोद्देश्येषु नास्ति-
संस्कृतस्य सरलसाहित्येन सह छात्राणां परिचयः, तेन छात्राः संस्कृतसाहित्यस्य रसानुभूतिं कर्तुं शक्नुयुः।
संस्कृतस्य महत्त्वपूर्णश्लोकान् कण्ठस्थीकर्तुं प्रेरणा।
संस्कृतसाहित्यस्य सरलांशानां मातृभाषया अनुवादं कर्तुं प्रेरणा।
श्रुतिलेखं लेखितुम् अभ्यासः।
Q.125
प्रथमां तालिकां द्वितीयाया तालिकया सह मेलयत-
| तालिका - I | तालिका - II |
|---|---|
| a. राजदन्तादिषु परम् | I. पाणिपादम् |
| b. अल्पाच्तरम् | II. हरिहरौ |
| c. द्वन्द्वे घि | III. शिवकेशवौ |
| d. द्वन्द्वश्च प्राणितूर्यसेनाङ्गानाम् | IV. राजदन्तः |
a-IV, b-III, c-I, d-II
a-IV, b-III, c-II, d-I
a-IV, b-II, c-III, d-I
a-IV, b-I, c-II, d-III
Q.126
गुरु - शब्दस्य अशुद्धं रूपमस्ति
गुरोः
गुरवोः
गुर्वोः
गुरौ
Q.127
वारि - शब्दस्य विभक्तिसन्दर्भे समुचितः क्रमः:-
a. वारि
b. वारिणा
c. वारिणे
d. वारिणि
निम्नलिखितैषु विकल्पेषु क्रमानुसारं समुचितं विकल्पं चिनुत-
a, b, c, d
a, b, d, c
a, c, d, b
a, d, c, b
Q.128
रमा शब्दस्य रूपाणि-
a. रमा
b. रमास्य
c. रमाये
d. रमासु
e. रमायाः
निम्नलिखितैषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
a, d, b केवलम्
a, d, c केवलम्
a, d, e केवलम्
a, b, e केवलम्
Q.129
प्रथमां तालिकां द्वितीयाया तालिकया सह मेलयत-
| तालिका - I | तालिका - II |
| :— | :— |
| a. प्रथमा - बहुवचनम् | I. अस्माभिः |
| b. द्वितीया - बहुवचनम् | II. मयि |
| c. सप्तम्येकवचनम् | III. अस्मान् |
| d. तृतीया - बहुवचनम् | IV. वयम् |
निम्नलिखितैषु विकल्पेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
a-IV, b-III, c-I, d-II
a-IV, b-II, c-III, d-I
a-IV, b-I, c-III, d-II
a-IV, b-III, c-II, d-I
Q.130
भू धातोः लोट् - लकारमध्यमपुरुषैकवचनं अस्ति-
भवतु
भवानि
भवतम्
भवतात्
Q.131
गम् - धातोः गच्छेतु, अगच्छतम्, गमिष्यामः, गच्छत इत्येतेषां धातुरूपाणां समुचितं लकारक्रमं चिनुत-
a. लङ् - लकारः
b. लोट् - लकारः
c. लृट् - लकारः
d. विधिलिङ् - लकारः
निम्नलिखितैषु विकल्पेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
d, a, b, c
d, a, c, b
d, c, a, b
d, b, c, a
Q.132
दा धातोः लङ् - लकारे रूपाणि चिनुत-
a. दद्यात्
b. अदत्त
c. अददाम्
d. दद्याम्
निम्नलिखितैषु विकल्पेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
a, d केवलम्
a, b केवलम्
b, c केवलम्
c, d केवलम्
Q.133
प्रथमां तालिकां द्वितीयाया तालिकया सह मेलयत-
| तालिका - I | तालिका - II |
| :— | :— |
| a. लृट् - लकारप्रथमपुरुषबहुवचनम् | I. अपिबत |
| b. लोट् - लकारोत्तमपुरुषबहुवचनम् | II. पिबाम |
| c. लङ् - लकारमध्यमपुरुषबहुवचनम् | III. पास्यन्ति |
| d. लङ् - लकारप्रथमपुरुषैकवचनम् | IV. अपिबत् |
निम्नलिखितैषु विकल्पेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
a-III, b-II, c-IV, d-I
a-III, b-IV, c-I, d-II
a-III, b-II, c-I, d-IV
a-III, b-I, c-IV, d-II
Q.134
“एधनीयम्” इत्यत्र प्रत्ययोऽस्ति-
तव्यत्
केलिमर
अनीयर्
यत्
Q.135
ण्यत्, अनीयर, तव्यत्, यत् इति प्रत्ययान्ताः शब्दाः क्रमशः सन्ति-
a. कार्यम्
b. पठनीयम्
c. गन्तव्यम्
d. चेयम्
निम्नलिखितैषु विकल्पेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
a, b, d, c
a, c, b, d
a, d, b, c
a, b, c, d
Q.136
कई दिनों तक गणित के प्रश्नों के उदाहरणों को हल करने के पश्चात् एक व्यक्ति नवीन गणितीय प्रश्नों को हल करने की अपनी गति और शुद्धता में सुधार करता है। प्रदर्शन में इस क्रमिक/उत्तरोत्तर सुधार को क्या कहा जाता है? (निम्न में से सबसे उपयुक्त विकल्प चुनें)
मनोवृत्ति
अभिवृत्ति
सीखने के लिए अधिगम
उन्मुखीकरण
Q.137
विकास के अनुक्रम को बढ़ते क्रम में व्यवस्थित करें।
a. सीधा मस्तक, सममित मुद्रा/भंगिमा
b. मस्तक चंचल रहता है/हिलता है
c. आगे की ओर हाथों पर झुककर बैठना
d. अकेला बैठना, रेंगना/सरकना, पैरों पर जोर डालना
नीचे दिए गए विकल्पों में से सबसे उपयुक्त उत्तर चुनें:
b, a, c, d
b, a, d, c
a, b, c, d
b, c, a, d
Q.138
सूची I को सूची II से सुमेलित करें-
| सूची I (पालन-पोषण शैली) | सूची II (अभिलक्षण) |
|---|---|
| a. प्राधिकारपूर्ण | I. बालक की जरूरतों के प्रति नरम, क्रियाशील, ध्यानकारी, धैर्यपूर्ण और संवेदनशील |
| b. अधिनायकपूर्ण | II. नरम किन्तु अतिशय हस्तक्षेपकारी अथवा गैर-ध्यानकारी |
| c. अनुमतय | III. ठण्डी/शीतल तथा अस्वीकृतकारी एवं अक्सर बालक को नीचा दिखाती है। |
| d. असंबंधित/विमुख | IV. भावनात्मक रूप से अलग तथा पृथक्कारी होती है। |
नीचे दिए गए विकल्पों में से सबसे उपयुक्त उत्तर चुनें:
a-II, b-I, c-IV, d-III
a-II, b-I, c-III, d-IV
a-I, b-II, c-III, d-IV
a-I, b-III, c-II, d-IV
Q.139
सूची I को सूची II से सुमेलित करें-
| सूची I (भाग) | सूची II (संयोजी युक्ति) |
|---|---|
| a. PS/2 | I. की बोर्ड और माउस |
| b. VGA पोर्ट | II. मॉनिटर |
| c. पैरेलल पोर्ट | III. प्रिंटर |
| d. ईथरनेट पोर्ट | IV. कंप्यूटर को वायर्ड नेटवर्क्स से जोड़ता है |
नीचे दिए गए विकल्पों में से सबसे उपयुक्त उत्तर चुनें:
a-I, b-IV, c-III, d-II
a-I, b-III, c-II, d-IV
a-II, b-I, c-III, d-IV
a-I, b-II, c-III, d-IV
Q.140
नीचे दो कथन दिए गए हैं: एक अभिकथन (Assertion) A के रूप में लिखित है तो दूसरा उसके कारण (Reason) R के रूप में;
अभिकथन A: मानव संबंध शिक्षण मॉडल जीवन-समायोजन गतियों के अनुप्रयोग से शिक्षकों और विद्यार्थियों में मानव संबंध सुधारने पर संकेन्द्रित है।
कारण R: जीवन-समायोजन के मनोवैज्ञानिक आयाम, मुख्यतया मानसिक स्वच्छता, संवेदनशीलता और मानवतापूर्ण शिक्षा से संबंधित हैं।
उपरोक्त कथन के आलोक में, नीचे दिए गए विकल्पों में से सबसे उपयुक्त उत्तर का चयन कीजिए:
A और R दोनों सही हैं और R, A की सही व्याख्या है।
A और R दोनों सही हैं, लेकिन R, A की सही व्याख्या नहीं है।
A सही है लेकिन R सही नहीं है।
A सही नहीं है लेकिन R सही है।